Zaloguj | Create Account
Dziennik Ustaw RP na Uchodźstwie

O repozytorium

Muzeum Historii Polski udostępnia pełen Dziennik Ustaw RP na Uchodźstwie: od 31 października 1939 r. aż do ostatniego numeru z 22 grudnia 1990 r. (wraz z późniejszymi materiałami uzupełniającymi). Jest to świadectwo żywotności polskiej państwowości w Londynie przez cały okres wojny i Polski Ludowej. Dzięki formie elektronicznej teksty te mają możliwość dotarcia do wszystkich zainteresowanych nimi osób. Poszczególne numery znajdują się w oddzielnych plikach w formacie pdf. Podzielone są według lat ukazywania się. Ponieważ są to skany oryginalnych dokumentów, nie było możliwości poprawienia błędów drukarskich. W numerze 1 z 1976 r. brakuje dwóch ostatnich stron. Lukę w repozytorum stanowi brak numerów 2 i 3 z 1976 r. Dziennik Ustaw składa się z trzech części, choć nie w każdym numerze występują wszystkie. W części I publikowane były akty normatywne, będące źródłami prawa. Część II zawiera urzędowe teksty Prezydenta, Prezesa Rady Ministrów i Naczelnego Wodza, budżety państwa, wykazy osób odznaczonych oraz inne.

Po klęsce we wrześniu 1939 roku prezydent Ignacy Mościcki z rządem i Naczelnym Wodzem zostali internowani w Rumunii. Konstytucja umożliwiła legalne przekazanie władzy bez konieczności przeprowadzania wyborów. Dzięki temu został powołany Rząd RP na uchodźstwie, najpierw we Francji, a potem, od czerwca 1940 r., w Wielkiej Brytanii. W 1990 r. ostatni Prezydent RP na uchodźstwie, Ryszard Kaczorowski, przekazał insygnia Lechowi Wałęsie, pierwszemu po wojnie prezydentowi, wybranemu przez Polaków w wolnych wyborach. Symbolem ciągłości władzy było wydawanie Dziennika Ustaw RP, urzędowej publikacji stanowiącej oficjalne źródło obowiązującego prawa. W 1995 r. nakładem wydawnictwa KOPIA ukazał się tom pod redakcją naukową Andrzeja Krzysztofa Kunerta "Rzeczpospolita Polska czasu wojny. Dziennik Ustaw RP i Monitor Polski 1939-1945". Dzięki niemu w bibliotekach stały się dostępne akty prawne wydawane przez polskie władze emigracyjne z czasów II wojny światowej.

Warto zaznaczyć, że w prezentowanym Dzienniku Ustaw, paradoksalnie, nie ma ustaw. Wynika to z faktu, że Sejm i Senat zostały rozwiązane na mocy Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospoitej z 30 listopada 1939 roku. Wobec przerwy w funkcjonowaniu odpowiednich ciał ustawodawczych, stanowienie prawa pozostawało w gestii prezydenta (dekrety i zarządzenia) i rządu (rozporządzenia i zarządzenia). Warto jeszcze zwrócić uwagę na dwa numery Dziennika Ustaw drukowane w powstańczej Warszawie, datowane na 20 lipca i 2 sierpnia 1944 r. Zostały one antydatowane. W rzeczywistości ukazały się one odpowiednio: 16 sierpnia i 27 sierpnia.